Grote drukte bij notariskantoren: meer akten met minder notarissen
Notarissen krijgen het steeds drukker, meldt de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB). Het aantal notarissen daalt al jaren, terwijl het aantal akten dat zij moeten passeren toeneemt.
In 2016 waren er nog 1283 notarissen. Nu, tien jaar later, zijn het er 1181. Die notarissen passeerden het afgelopen jaar ruim twee miljoen akten. “Dat is een record”, zegt Hens Meengs, woordvoerder van de KNB.
Door de drukte kunnen de wachttijden bij de notaris langer zijn. Zeker in december was dat volgens Meengs het geval. In die maand willen veel mensen nog even snel iets regelen vóór het nieuwe jaar. “Veel notarissen moesten zeggen: ‘Sorry, in januari bent u de eerste.'”
Van heinde en verre
Bij Oostland Notaris in de gemeente Lansingerland is afgelopen jaar een recordaantal akten gepasseerd. “Met z’n tweeën hebben we ongeveer 3000 akten gepasseerd”, zegt notaris Janny Teensma. In eerdere jaren waren het er meestal zo’n 2400.
Ook andere notariskantoren kunnen het werk maar moeilijk aan, merkt ze. “Cliënten bellen van heinde en verre om iets te regelen. ‘Jullie zijn al het negende kantoor dat ik bel’, zeggen ze dan.”
Notarissen hebben het zo druk onder meer doordat er veel huizen worden verkocht, zegt Teensma. Dat heeft te maken met de Wet betaalbare huur, die halverwege 2024 inging. “De verhuur van huizen is daardoor financieel niet langer interessant en veel particulieren hebben sindsdien hun panden verkocht”, zegt Meengs
Door de vergrijzing is het ook druk met testamenten en levenstestamenten. “Het regent erfenissen”, zegt Teensma. Bovendien zijn die erfenissen tegenwoordig vaak complexer dan vroeger, omdat er meer samengestelde gezinnen zijn.
Ook hebben notarissen er steeds meer regelgeving bij gekregen. Volgens de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme moeten ze ongebruikelijke transacties melden. “Dat brengt veel druk met zich mee”, zegt Jeroen Kuhlmann, die net is gestopt als notaris in Borne. “Je moet allerlei vragen stellen aan cliënten om na te gaan of de gevraagde diensten wel gebruikelijk zijn.”
Ondernemerschap
Al dat werk moet door steeds minder notarissen gedaan worden. “Dat is een generatiedingetje”, zegt KNB-woordvoerder Meengs. “Je ziet dat in andere sectoren ook. Jonge mensen willen minder vaak een eigen zaak runnen omdat ze bang zijn dat ze daardoor te weinig vrije tijd overhouden.”
Om die reden werd ruim tien jaar geleden een nieuwe functie geïntroduceerd: de toegevoegd notaris. Dit is een notaris in loondienst bij een kantoor. Deze toegevoegd notarissen zijn deels een oplossing voor het vele werk, “maar het zijn er nog steeds te weinig”, zegt Meengs.
Ook Teensma is toegevoegd notaris. “Ik zag het ondernemerschap eerst niet zo zitten met twee kleine kinderen.” Nu zijn die kinderen tieners, en wil ze wel notaris worden.
Maar dat is volgens haar niet makkelijk. Ze beschrijft dat je gekeurd moet worden door een commissie en een ondernemingsplan moet schrijven. “Terwijl ik al lang op dit kantoor werk, dus ik weet al waar ik aan begin.”
Ondertussen wordt Teensma op LinkedIn vaak benaderd door recruiters die haar willen werven voor andere kantoren. Het tekort aan notarissen is groot, constateert ze. “We vissen allemaal in dezelfde vijver.”
Liever houtbewerken
Kuhlmann, die per 1 januari is gestopt, kon “gelukkig” een opvolger vinden. “Maar je ontkomt er bijna niet aan om te informeren bij concurrenten. Het is een soort waterbedeffect.”
Hij besloot al voor de pensioenleeftijd te stoppen omdat het niet lukte om minder te werken. “Ik wilde meer tijd besteden aan mijn hobby houtbewerken, maar kwam daar nooit aan toe.” Een dag vrij nemen in de week werkte niet. “Dan ging ik alsnog werken, want er lag altijd een stapel dossiers.”
Nu hij notaris-af is, heeft Kuhlmann zich volledig gestort op zijn hobby. “Ik maak stoelen en lepels. Ik ben helemaal gegrepen door het houtvirus.”
Of notarissen het in de toekomst nóg drukker krijgen, durft Meengs niet te zeggen. “De werkdruk wordt grotendeels bepaald door economische ontwikkelingen en wijzigingen van fiscale regelingen.”
Teensma voorziet een verdere daling van het aantal notarissen. Daarom is er volgens haar echt een verandering nodig in de manier van werken. Ze heeft haar hoop gevestigd op automatisering en kunstmatige intelligentie.
“Het zou handig zijn als je na een gesprek met een cliënt tegen een chatbot kunt zeggen: ‘Bereid vast een akte voor volgens model nummer zestig.’ Zodat een deel van het werk al automatisch gebeurt en wij de akte daarna kunnen afmaken.”
Bron: NOS