NZa verruimt mogelijkheden voor uitstel jaarverantwoording zorgaanbieders
De (Aanpassingswet) Wet toetreding zorgaanbieders omvat verschillende verplichtingen voor zorgaanbieders, waaronder de verplichting om jaarlijks een jaarverantwoording zorg (hierna: de jaarverantwoording) openbaar te maken via het digitale portaal DigiMV. In eerdere artikelen schreven wij over deze jaarverantwoordingsplicht alsmede over de uitstelmogelijkheid voor het openbaar maken van de jaarverantwoording zorg. Recent heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (“NZa”) kenbaar gemaakt dat per 1 januari 2026 een nieuwe uitstelmogelijkheid wordt geïntroduceerd. In dit artikel gaan wij nader in op deze nieuwe uitstelmogelijkheid.
Korte opfrissing: wat is de jaarverantwoordingsplicht?
De jaarverantwoordingsplicht houdt in dat zorgaanbieders jaarlijks financiële verantwoording moeten afleggen over het jaar ervoor.
De groep zorgaanbieders die deze verantwoording moet afleggen is vrij groot. Het gaat samengevat om vrijwel alle zorgaanbieders – ongeacht omzet, aantal FTE of rechtsvorm – die worden gefinancierd vanuit de Zorgverzekeringswet, Wet langdurige zorg of een VWS-subsidie. Zowel hoofd- als onderaannemers zijn verplicht een jaarverantwoording openbaar te maken.
Er is wel een aantal categorieën van zorgaanbieders waarop de jaarverantwoordingsplicht niet van toepassing is. Deze uitzonderingen staan in artikel 5a van het Besluit uitbreiding en beperking werkingssfeer WMG. Zo hoeven bijvoorbeeld natuurlijke personen die geen zorg doen verlenen (zoals zzp’ers zonder personeel) geen jaarverantwoording te doen. Ook bijvoorbeeld individuele maten en vennoten die zorg doen verlenen in het kader van een maatschap of vennootschap waarvan zij maat of vennoot zijn, hoeven geen jaarverantwoording openbaar te maken.
Deadline aanleveren jaarverantwoording
Zorgaanbieders moeten jaarlijks vóór 1 juni – dus uiterlijk op 31 mei – hun jaarverantwoording via het digitale portaal DigiMV openbaar maken.
Huidige uitstelmogelijkheden
In bijzondere omstandigheden kan de NZa – op verzoek – uitstel verlenen voor de datum van openbaarmaking. In de Beleidsregel Uitstel jaarverantwoording (de “Beleidsregel”) zijn nadere voorschriften voor het aanvragen en verlenen van uitstel vastgelegd. Zo is in de Beleidsregel bijvoorbeeld het volgende bepaald:
- de betreffende zorgaanbieder dient een aanvraag voor het verlenen van uitstel bij de NZa in te (laten) dienen.
- de aanvraag dient aan bepaalde voorwaarden te voldoen, zoals dat de aanvraag vóór 1 april – dus uiterlijk op 31 maart – via het daarvoor bestemde digitale formulier bij de NZa moet zijn ingediend (artikel 4 Beleidsregel). De NZa handhaaft deze deadline strikt;
- de NZa verleent uitsluitend uitstel indien sprake is van een bijzondere omstandigheid. Van een bijzondere omstandigheid is sprake wanneer:
- er sprake is van een situatie van overmacht. Hieronder wordt verstaan een situatie waarin de zorgaanbieder de jaarverantwoording niet tijdig, niet volledig of onjuist kan openbaren binnen de gestelde termijn, zonder dat hij hiervan schuld heeft en zonder dat het risico voor het niet tijdig, niet volledig of onjuist kunnen openbaren voor zijn rekening komt; of
- de zorgaanbieder voor de eerste keer een jaarverantwoording openbaar moet maken;
- als een aanvraag voor uitstel wordt toegekend, dan wordt uitstel verleend tot 31 december. Dit betekent dat de zorgaanbieder de jaarverantwoording uiterlijk op 30 december 2025 openbaar moet maken.
NZa roept nieuwe uitstelmogelijkheid in het leven
De NZa heeft recent aangekondigd dat de Beleidsregel per 1 januari 2026 met een nieuwe uitstelmogelijkheid wordt uitgebreid. Deze uitstelmogelijkheid geldt voor alle zorgaanbieders die onder de reikwijdte van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) vallen. Deze uitstelmogelijkheid geldt voor de jaarverantwoording vanaf boekjaar 2025.
De nieuwe uitstelmogelijkheid houdt in dat de NZa ook uitstel zal verlenen wanneer een zorgaanbieder de jaarverantwoording niet tijdig, niet volledig of onjuist kan openbaren als gevolg van onvoldoende capaciteit bij de financieel dienstverlener. Onder ‘financieel dienstverlener’ wordt verstaan: een accountant, een administratiekantoor, een boekhouder, of een vergelijkbare partij.
Deze uitstelmogelijkheid is opgenomen naar aanleiding van signalen dat zorgaanbieders niet op tijd aan hun jaarverantwoordingsverplichting kunnen voldoen vanwege het niet tijdig of voor onvoldoende uren beschikbaar zijn van een financieel dienstverlener. Daarnaast heeft de NZa signalen ontvangen dat zorgaanbieders die een nieuwe financieel dienstverlener willen contracteren geen geschikte partij kunnen vinden met voldoende capaciteit, waardoor de deadline van vóór 1 juni niet haalbaar is.
Voor deze uitstelgrond geldt eveneens dat de zorgaanbieder vóór 1 april – dus uiterlijk op 31 maart – een aanvraag moet (laten) indienen. De aanvraag moet voldoen aan de voorwaarden die de NZa daaraan stelt (zie hiervoor). De NZa kan aanvullende bewijsstukken opvragen, zoals een verklaring van de financieel dienstverlener, om vast te stellen dat daadwerkelijk sprake is onvoldoende capaciteit bij de financieel dienstverlener waardoor de zorgaanbieder niet op tijd aan de jaarverantwoordingsplicht kan voldoen.
De NZa heeft aangegeven dat deze nieuwe uitstelmogelijkheid een tijdelijke oplossing is. Zodra de noodzaak voor deze uitstelgrond vervalt, kan de NZa haar beleid aanpassen.
Uitstel dat wordt verleend op grond van deze nieuwe uitstelgrond geldt tot uiterlijk 1 oktober. Zorgaanbieders moeten de jaarverantwoording dan uiterlijk op 30 september openbaar maken.
Tot slot
Een groot aantal zorgaanbieders dient jaarlijks vóór 1 juni – dus uiterlijk op 31 mei – een jaarverantwoording openbaar te maken. De NZa verleent slechts in een beperkt aantal situaties uitstel voor deze datum van openbaarmaking, namelijk wanneer er sprake is van (i) overmacht, (ii) een nieuwe zorgaanbieder, of – per 1 januari 2026 – (iii) schaarste op de financiële dienstverlenersmarkt.
Een aanvraag voor uitstel moet vóór 1 april – dus uiterlijk op 31 maart – via het daarvoor bestemde digitale formulier bij de NZa zijn ingediend. Indien uitstel wordt verleend, loopt dit uiterlijk tot 31 december (in het geval van overmacht of een nieuwe zorgaanbieder) dan wel tot 1 oktober (in het geval van schaarste op de financiële dienstverlenersmarkt).
Indien u vragen heeft over de jaarverantwoording of overige zorg specifieke onderwerpen, dan kunt u contact met ons opnemen.
Bron: Eldermans Geerts